काठमाडौं, – विश्व कीर्तिमानी नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा ‘निम्स दाई’को पाकिस्तानस्थित ब्रोड पिक हिमालमा गएको हिमपहिरोमा निधन भएको पुष्टि भएको छ। उनी आफैं संस्थापक रहेको इलाइट एक्सपेडले विज्ञप्ति जारी गर्दै उनको निधन भएको जानकारी दिएको हो।

पाकिस्तानको कराकोरम हिमशृंखलामा अवस्थित ८,०४७ मिटर अग्लो ब्रोड पिकमा गत बिहीबार (१४ साउन) मध्याह्नतिर गएको हिमपहिरोमा पुर्जासहित ६ नेपाली र ४ विदेशी गरी १० जना आरोहीको निधन भएको छ नाधिरा अहमद अब्दुल्लाह अल हार्थी (ओमान), सोहेल साखी (पाकिस्तान), वाङ झोङ (चीन), मलोरी गाइस (अमेरिका), निर्मल पुर्जा (नेपाल) पुरबहादुर गुरुङ ‘युकता’ (नेपाल), किली पेम्बा शेर्पा ‘किलु’ (नेपाल), निमा शेर्पा (नेपाल), नवाङ थिन्डु शेर्पा (नेपाल) र ग्यालु शेर्पा (नेपाल) रहेका छन् । 

हिमपहिरो हुनुभन्दा केही दिनअघि मात्रै पुर्जाले पाकिस्तानकै गसेरब्रुम–२ हिमाल सफलतापूर्वक आरोहण गर्दै ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला हिमालको ५७औं सफल आरोहण पूरा गरेका थिए। उनले यसपटक ब्रोड पिक आरोहणको पूर्वयोजना नभएको उल्लेख गरेका भए पनि अन्ततः उक्त अभियानमा सहभागी भएका थिए।

ब्रोड पिक प्रस्थानअघि सामाजिक सञ्जालमार्फत उनले लेखेको भावुक सन्देश अहिले व्यापक रूपमा स्मरण गरिएको छ। उनले लेखेका थिए, “ब्रोड पिक, म तिमीसँग केवल एउटा कुरा माग्छु—मलाई सुरक्षित रूपमा माथि पुग्न र फेरि सुरक्षित रूपमा फर्किन देऊ।” साथै, आफूले कुनै पनि हिमाललाई कहिल्यै हल्का रूपमा नलिने र प्रत्येक अभियानलाई पूर्ण समर्पणका साथ अघि बढाउने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गरेका थिए।

विश्व पर्वतारोहणमा अमिट छाप

निर्मल पुर्जाले सन् २०१९ मा विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल केवल ६ महिनाभन्दा केही बढी अवधिमा आरोहण गर्दै विश्व कीर्तिमान कायम गरेका थिए। यसअघि उक्त उपलब्धि हासिल गर्न करिब ८ वर्ष लाग्ने रेकर्डलाई उनले तोड्दै ‘प्रोजेक्ट पसिबल’ सफल बनाएका थिए।

यसपटक ब्रोड पिक सफलतापूर्वक आरोहण गरेको भए, चोयुबाहेक ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला १४ हिमालमध्ये बाँकी सबै हिमाल दुई–दुई पटक विनाअक्सिजन आरोहण गर्ने दुर्लभ विश्व कीर्तिमान पनि उनको नाममा थपिने सम्भावना थियो।

सैनिक जीवनदेखि विश्व कीर्तिमानसम्म

म्याग्दीमा जन्मिएका पुर्जा चितवनमा हुर्किएका थिए। १८ वर्षको उमेरमा बेलायती गोरखा सैनिकमा भर्ती भएका उनी पछि ‘यूके स्पेसल बोट सर्भिस (एसबीएस)’मा प्रवेश गर्ने पहिलो गोरखा सैनिक बने। कुल १६ वर्ष सैनिक जीवन बिताएका पुर्जाले २०१२ देखि व्यावसायिक पर्वतारोहण यात्रा सुरु गरेका थिए।

सैनिक सेवाबाट आर्जित अनुशासन, नेतृत्व क्षमता र कठिन परिस्थितिमा निर्णय गर्ने कौशलले उनलाई विश्वकै उत्कृष्ट पर्वतारोहीमध्ये एक बनायो। उनी केवल कीर्तिमान निर्माणमा मात्र होइन, संकटमा परेका आरोहीहरूको उद्धार र सहयोगमा समेत अग्रणी मानिन्थे।

नेपाली पर्वतारोहणका प्रेरणास्रोत

सन् २०२१ मा के–टु हिमालको पहिलो शीतकालीन सफल आरोहण गर्ने १० सदस्यीय नेपाली टोलीका प्रमुख सदस्य रहेका पुर्जाले नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वमाझ नयाँ उचाइमा पुर्‍याएका थिए। उनले सगरमाथा, ल्होत्से र मकालु पाँच दिनमै आरोहण गर्ने कीर्तिमान पनि कायम गरेका थिए।

बेलायती महारानी एलिजाबेथ द्वितीयबाट एमबीई (Member of the Order of the British Empire) सम्मान प्राप्त गरेका पुर्जाले साहसिक पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि सगरमाथाबाट स्काइडाइभसमेत गरेका थिए।

अपूरणीय क्षति

विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रमा ‘निम्स दाई’का रूपमा परिचित निर्मल पुर्जाको निधनले नेपाली पर्वतारोहण समुदायलाई गहिरो शोकमा डुबाएको छ। असम्भवलाई सम्भव बनाउने साहस, अदम्य आत्मविश्वास र नेपाली पर्वतारोहणलाई विश्वमाझ चिनाउने उनको योगदान सधैं स्मरणीय रहनेछ।